Kiretaż otwarty jest jednym z najczęściej wykonywanych zabiegów periodontologicznych, stosowany w leczeniu zaawansowanych chorób przyzębia. Jego celem jest dokładne oczyszczenie korzeni zębów i tkanek poddziąsłowych z kamienia, złogów i bakterii, które powodują stan zapalny i niszczenie kości.
Jest procedurą chirurgiczną, ale jest przeprowadzana w znieczuleniu miejscowym, bezbolesna i niezwykle skuteczna w zatrzymywaniu rozwoju paradontozy.

Czym jest kiretaż otwarty w periodontologii

Kiretaż otwarty to zaawansowana metoda oczyszczania kieszonek dziąsłowych, czyli przestrzeni między dziąsłem a korzeniem zęba, które powstają w wyniku stanu zapalnego przyzębia. W miarę pogłębiania się procesu chorobowego kieszonki stają się siedliskiem bakterii beztlenowych, których nie da się usunąć tradycyjnymi metodami higieny.

Podczas kiretażu otwartego periodontolog wykonuje niewielkie nacięcie dziąsła, odsuwa płat śluzówkowo-dziąsłowy i pod kontrolą wzroku dokładnie usuwa złogi kamienia oraz zainfekowaną tkankę.

W przeciwieństwie do kiretażu zamkniętego, ten zabieg pozwala na pełną wizualizację pola operacyjnego i dokładniejsze oczyszczenie korzeni.

Kiedy wykonuje się kiretaż otwarty

Zabieg zalecany jest w przypadkach, gdy leczenie zachowawcze nie przynosi oczekiwanych efektów, a kieszonki dziąsłowe przekraczają głębokość 5 mm. Typowe wskazania obejmują m.in.

• przewlekłe zapalenie przyzębia,

• utrzymujące się krwawienie i obrzęk dziąseł mimo higienizacji,

• głębokie kieszonki przyzębne z utratą przyczepu łącznotkankowego,

• obecność kamienia poddziąsłowego,

• nawracające infekcje dziąseł i kości wyrostka zębodołowego.

Kiretaż otwarty jest również etapem przygotowawczym przed zabiegami regeneracyjnymi, np. augmentacją kości lub przeszczepami dziąsła.

Jak przebiega zabieg kiretażu otwartego krok po kroku

Zabieg przeprowadzany jest w znieczuleniu miejscowym i trwa od 45 minut do 1,5 godziny, w zależności od liczby zębów objętych leczeniem.

1. Znieczulenie i przygotowanie pola zabiegowego – periodontolog dokładnie odkaża jamę ustną i podaje znieczulenie, aby pacjent nie odczuwał bólu.

2. Nacięcie dziąsła i odchylenie płata – lekarz delikatnie odwarstwia dziąsło od kości i korzenia, odsłaniając kieszonki dziąsłowe.

3. Usunięcie złogów i zainfekowanej tkanki – za pomocą specjalnych narzędzi (kiret Gracey’a) usuwa kamień poddziąsłowy, resztki ziarniny i bakterie.

4. Wygładzenie korzeni (root planing) – powierzchnia korzenia zostaje wygładzona, by utrudnić ponowne odkładanie płytki.

5. Płukanie i dezynfekcja – kieszonki płucze się roztworami antyseptycznymi, często z dodatkiem substancji wspomagających gojenie.

6. Założenie szwów i opatrunku – dziąsło zostaje ponownie przymocowane, a na ranę zakłada się opatrunek periodontologiczny.

Po zabiegu pacjent otrzymuje szczegółowe zalecenia dotyczące higieny i diety. Szwy usuwa się zazwyczaj po 7–10 dniach.

Jak wygląda gojenie po kiretażu otwartym

Pierwsze dni po zabiegu mogą być związane z delikatnym obrzękiem i nadwrażliwością, jednak objawy te ustępują w ciągu kilku dni. Najważniejsze w tym okresie jest utrzymanie doskonałej higieny, czyli szczotkowanie miękką szczoteczką, stosowanie płukanek antyseptycznych (np. z chlorheksydyną) oraz unikanie twardych i gorących pokarmów.

W procesie gojenia dziąsło ponownie przyczepia się do korzenia, a głębokość kieszonek przyzębnych ulega znacznemu zmniejszeniu. W wielu przypadkach udaje się całkowicie zatrzymać proces zapalny i uniknąć utraty zębów.

Efekty i korzyści kiretażu otwartego

Kiretaż otwarty przynosi wyraźną poprawę zarówno kliniczną, jak i estetyczną. Do najważniejszych efektów należy redukcja głębokości kieszonek przyzębnych, usunięcie bakterii i toksyn z korzeni, regeneracja tkanek przyzębia, zahamowanie postępu paradontozy czy poprawa stabilności zębów.

Po zabiegu pacjenci zauważają również poprawę świeżości oddechu i komfortu podczas jedzenia.

Kiretaż otwarty a kiretaż zamknięty

Podstawowa różnica dotyczy dostępu do kieszonek dziąsłowych.

• Kiretaż zamknięty wykonuje się bez nacinania dziąsła, przy kieszonkach o głębokości do 4–5 mm. Jest to metoda mniej inwazyjna, stosowana we wczesnym stadium choroby.

• Kiretaż otwarty wymaga odsłonięcia korzenia i tkanek poddziąsłowych. Umożliwia ona dokładne oczyszczenie i ocenę stanu kości.

W praktyce oba zabiegi często się uzupełniają. Zamknięty wykonuje się jako wstępne oczyszczanie, a otwarty w miejscach, gdzie stan zapalny jest bardziej rozległy.

Rola periodontologa i dalsze postępowanie po zabiegu

Po kiretażu otwartym należy wdrożyć program profilaktyczny i utrzymać efekty leczenia. Periodontolog opracowuje indywidualny plan higieny domowej i regularnych wizyt kontrolnych (co 3–6 miesięcy).

Jak podkreśla ekspertka współpracująca z naszym portalem, specjalistka periodontologii:
„Kiretaż otwarty nie jest zabiegiem jednorazowym w znaczeniu efektu, a jego powodzenie zależy od tego, jak pacjent będzie dbał o higienę po leczeniu. Edukacja i kontrola są równie ważne jak sam zabieg.”

Możliwe jest utrzymanie zdrowych dziąseł i stabilnych zębów nawet u pacjentów z zaawansowaną paradontozą.

Przeciwwskazania do kiretażu otwartego

Zabieg nie jest wykonywany u pacjentów z niekontrolowaną cukrzycą, ostrymi infekcjami w jamie ustnej, chorobami krwi czy zaburzeniami krzepnięcia. Przeciwwskazaniem jest również ciąża w pierwszym trymestrze oraz brak odpowiedniej higieny jamy ustnej, który zwiększa ryzyko powikłań pooperacyjnych.