Utrzymanie zdrowych zębów i dziąseł wymaga codziennej troski w domu oraz regularnych zabiegów higienizacyjnych w gabinecie. Domowa higiena jamy ustnej jest podstawą profilaktyki, jednak nawet przy największej staranności nie jest w stanie całkowicie zastąpić profesjonalnej higieny wykonywanej przez specjalistę. Różnica między nimi polega oczywiście na technice, lecz także na zasięgu i skuteczności działania.

Dlaczego higiena jamy ustnej ma znaczenie

Zęby i dziąsła codziennie narażone są na działanie bakterii, kwasów i resztek pokarmowych. Wystarczy kilka godzin, by na ich powierzchni powstał miękki osad, który przekształca się w płytkę bakteryjną. Jeśli nie zostanie usunięta, ulega mineralizacji i tworzy kamień nazębny, czyli główną przyczynę zapaleń dziąseł i przyzębia.

Skuteczna profilaktyka periodontologiczna opiera się na dwóch filarach. Mianowicie, na prawidłowej higienie domowej oraz profesjonalnych zabiegach higienizacyjnych w gabinecie.

Domowa higiena jamy ustnej

Domowa pielęgnacja to codzienna rutyna, która ma na celu utrzymanie równowagi mikrobiologicznej w jamie ustnej i zapobieganie odkładaniu płytki bakteryjnej. Składają się na nią trzy podstawowe elementy:

• dokładne szczotkowanie zębów co najmniej dwa razy dziennie,

• czyszczenie przestrzeni międzyzębowych,

• płukanie jamy ustnej płynem o działaniu przeciwbakteryjnym.

Zalecana przez periodontologów technika Bass modificated polega na ustawieniu szczoteczki pod kątem 45° do linii dziąseł i wykonywaniu delikatnych, wibrujących ruchów. Płytka jest usuwana z kieszonek dziąsłowych, a dziąsła pozostają niepodrażnione.

W przypadku osób noszących aparaty ortodontyczne, mosty lub implanty, niezbędne są szczoteczki międzyzębowe i irygatory, które docierają tam, gdzie zwykła szczoteczka nie sięga. Płyny do płukania jamy ustnej z fluorem lub chlorheksydyną wzmacniają szkliwo i redukują liczbę bakterii.

Ograniczenia domowej higieny, czyli czego nie widać gołym okiem

Nawet przy najlepszej technice i systematyczności pacjent nie jest w stanie całkowicie usunąć płytki z trudno dostępnych miejsc, szczególnie z powierzchni językowych, kieszonek dziąsłowych i poddziąsłowych fragmentów zębów. Tam właśnie zaczyna odkładać się kamień, który z czasem twardnieje i prowadzi do przewlekłego stanu zapalnego.

Dodatkowo wiele osób popełnia błędy, np.

• używa zbyt twardych szczoteczek,

• szczotkuje zęby zbyt krótko,

• pomija czyszczenie języka i przestrzeni międzyzębowych,

• stosuje niewłaściwe płyny do płukania.

W efekcie, mimo codziennej higieny, płytka bakteryjna nadal się rozwija, a pierwszym objawem problemu staje się krwawienie i obrzęk dziąseł. W tym momencie konieczna jest interwencja specjalisty.

Profesjonalna higiena – co obejmuje i dlaczego jest niezbędna

Profesjonalna higiena jamy ustnej to zabieg przeprowadzany przez higienistkę lub periodontologa. Składa się z kilku etapów, które uzupełniają i wzmacniają efekty codziennej pielęgnacji.

Scaling ultradźwiękowy – usuwa twardy kamień nazębny z powierzchni nad- i poddziąsłowych. Poprzez drgania ultradźwięków złogi są delikatnie rozbijane, bez uszkadzania szkliwa.

Piaskowanie – eliminuje osady i przebarwienia po kawie, herbacie czy papierosach i dociera do trudno dostępnych miejsc.

Polerowanie i fluoryzacja – wygładza powierzchnię zębów, a to utrudnia ponowne odkładanie płytki bakteryjnej. Fluor wzmacnia szkliwo i chroni przed próchnicą.

Profesjonalne oczyszczanie dobrze jest wykonywać co 6 miesięcy, a u pacjentów z chorobami przyzębia, nawet częściej.

Domowa higiena a profesjonalna higiena

Domowa higiena jest codzienną profilaktyką, a profesjonalna higiena – jej niezbędnym wsparciem.

Domowa pielęgnacja utrzymuje czystość na bieżąco, jednak nie usuwa twardych złogów. Z kolei zabiegi profesjonalne, choć bardzo skuteczne, nie mają sensu, jeśli pacjent nie dba o higienę w domu.

Najlepsze efekty uzyskuje się poprzez połączenie obu metod.

Efekty widoczne w praktyce

Pacjenci, którzy łączą regularną domową pielęgnację z zabiegami higienizacyjnymi, obserwują wyraźną poprawę:

• dziąsła przestają krwawić,

• oddech staje się świeższy,

• zęby odzyskują naturalny połysk,

• ryzyko paradontozy i próchnicy wyraźnie spada.

Regularne wizyty higienizacyjne pomagają lekarzowi kontrolować stan przyzębia i wcześnie reagować na ewentualne nieprawidłowości.